Amandelmeel en kokosmeel zijn allebei glutenvrij en bevatten veel minder koolhydraten dan tarwebloem, maar ze gedragen zich heel verschillend. Kokosmeel zuigt veel meer vocht op, dus je gebruikt er maar een kwart tot een derde van. Amandelmeel is smeuïger en vergevingsgezinder. Voor de meeste baksels is amandelmeel de makkelijkste basis, met kokosmeel als handige aanvulling.
De verschillen in één tabel
De voedingswaarde van kokosmeel verschilt per merk. Daarom staan hieronder ordes van grootte, naast de waarden van volvet amandelmeel (100% gemalen amandelen).
| Per 100 g | Amandelmeel | Kokosmeel (circa) |
|---|---|---|
| Energie | 633 kcal | 380 tot 400 kcal |
| Vet | 56 g | 10 tot 15 g |
| Koolhydraten | 4,9 g | 15 tot 25 g (netto) |
| Vezels | 14 g | 35 tot 40 g |
| Eiwit | 26 g | 18 tot 20 g |
| Vochtopname | Laag | Heel hoog |
| Smaak | Mild, nootachtig | Mild, licht zoet, kokos |
| Structuur in baksel | Smeuïg, mals | Droger, steviger |
| Glutenvrij | Ja | Ja |
Wat opvalt: amandelmeel bevat meer eiwit en vet, kokosmeel veel meer vezels. Per 100 g heeft kokosmeel minder calorieën, maar omdat je er veel minder van gebruikt, is het verschil per baksel kleiner dan het lijkt.
Vochtopname: het grote verschil
Kokosmeel bestaat voor een groot deel uit vezels, en die zuigen vocht op als een spons. Een eetlepel kokosmeel kan een beslag binnen een paar minuten flink indikken. Amandelmeel neemt juist weinig vocht op en houdt een beslag soepel.
In de praktijk betekent dat:
- Recepten met kokosmeel bevatten veel eieren en vocht in verhouding tot het meel.
- Een beslag met kokosmeel dikt na het mengen nog na. Laat het 5 minuten rusten voordat je bijstuurt.
- Te veel kokosmeel geeft een droog, kruimelig baksel. Te veel amandelmeel geeft eerder een zwaar, vettig baksel.
Smaak en structuur
Amandelmeel smaakt mild en licht nootachtig. Het past bij zoet en hartig, en geeft cake, koekjes en taartbodems een malse, smeuïge structuur. Fijn gemalen amandelmeel is daarbij het prettigst, omdat grover meel een korrelig mondgevoel geeft.
Kokosmeel heeft een zachte, licht zoete kokossmaak. In chocoladebaksels, met kaneel of met citroen valt die nauwelijks op. Het geeft een fijnere, wat drogere kruim, en maakt bijvoorbeeld pannenkoeken luchtiger en minder vettig.
Prijs: per kilo en per baksel
Amandelmeel kost in de winkel ongeveer €1,65 tot €3,50 per 100 g (zie amandelmeel kopen). Kokosmeel zit per 100 g in een vergelijkbare orde.
Per 100 g scheelt dat dus niet veel. Het echte verschil zit in de hoeveelheid: waar een recept 200 g amandelmeel vraagt, gebruik je met kokosmeel maar 50 tot 65 g. Per baksel is kokosmeel daarom meestal goedkoper, al heb je er wel extra eieren bij nodig.
Wanneer kies je welke?
| Baksel | Beste keuze | Waarom |
|---|---|---|
| Cake, brownies, muffins | Amandelmeel | Smeuïg en mals |
| Koekjes, speculaas, taartbodem | Amandelmeel | Bros, nootachtig en makkelijk te kneden |
| Paneren | Amandelmeel | Kokosmeel wordt snel droog en stoffig |
| Pannenkoeken | Allebei, of een mix | Kokosmeel maakt ze luchtiger |
| Brood en broodjes | Amandelmeel met wat kokosmeel en psyllium | Stevigere kruim, minder vettig |
| Kokossmaak gewenst | Kokosmeel | Geeft subtiel kokosaroma |
Ben je net begonnen met glutenvrij of koolhydraatarm bakken, start dan met amandelmeel. Het is minder kritisch in de verhoudingen, dus je recepten slagen sneller. Kokosmeel komt goed van pas als je verder bent en baksels wat steviger of minder vettig wilt maken.
Combineren: het beste van twee
Veel recepten gebruiken een mix van beide. Amandelmeel levert smaak en smeuïgheid, kokosmeel trekt overtollig vocht en vet weg en geeft structuur. Een veelgebruikte verhouding is 1 deel kokosmeel op 3 tot 4 delen amandelmeel.
Zo werkt het: neem een recept met amandelmeel waarvan je de cake te vochtig of te zwaar vindt. Vervang een klein deel van het amandelmeel door kokosmeel, bijvoorbeeld 25 g kokosmeel in plaats van 75 tot 100 g amandelmeel. Houd het beslag goed in de gaten en voeg een ei of een scheut melk toe als het te stijf wordt.
Omrekenen van amandelmeel naar kokosmeel
Wil je amandelmeel helemaal vervangen door kokosmeel, gebruik dan deze vuistregel:
- Gebruik 1 deel kokosmeel voor 3 tot 4 delen amandelmeel. Voor 200 g amandelmeel wordt dat 50 tot 65 g kokosmeel.
- Voeg extra ei of vocht toe. Kokosmeel heeft het nodig om niet droog te worden.
- Laat het beslag 5 minuten rusten en beoordeel dan pas de dikte.
- Voeg eventueel wat extra boter of olie toe. Kokosmeel bevat veel minder vet dan amandelmeel.
Andersom geldt hetzelfde in omgekeerde richting: vraagt een recept 30 g kokosmeel, dan heb je 90 tot 120 g amandelmeel nodig en kun je meestal wat ei of vocht weglaten.
Veelgemaakte fouten met kokosmeel
Wie gewend is aan amandelmeel, maakt met kokosmeel vaak dezelfde vergissingen. De belangrijkste:
- Te veel kokosmeel. Een recept omzetten met dezelfde grammen geeft een droog, zanderig baksel dat niet te redden is.
- Te snel bijsturen. Het beslag lijkt eerst dun en wordt na een paar minuten dik. Wie direct extra meel toevoegt, eindigt met een stijve massa.
- Te weinig ei. Kokosmeel heeft geen gluten en weinig vet. Eieren zorgen voor binding en vocht, dus spaar daar niet op.
- Klontjes. Kokosmeel klontert makkelijk. Zeef het of klop het goed los voordat je het door het beslag mengt.
Amandelmeel is in dat opzicht vergevingsgezinder. Een paar gram meer of minder merk je nauwelijks, en ook bakken op de verkeerde temperatuur valt vaak nog mee als je op tijd afdekt.
Waar koop je ze?
Beide zijn verkrijgbaar in supermarkt, drogist en online. Let bij amandelmeel op een fijne maling, bij kokosmeel op een product zonder toevoegingen.
