Amandelmeel is niets meer dan amandelen die heel fijn gemalen zijn tot een poederig meel. Het is van nature glutenvrij, bevat veel meer vezels en eiwit dan tarwebloem en geeft gebak een zachte, licht nootachtige smaak. Je bakt er cake, koekjes, pannenkoeken en zelfs brood mee, al werkt het net iets anders dan gewone bloem.
Wat is amandelmeel precies?
Amandelmeel bestaat uit één ingrediënt: amandelen. Er komt geen graan aan te pas, dus ook geen gluten. Goed amandelmeel heeft een ingrediëntenlijst van precies één regel, bijvoorbeeld "100% gemalen amandelen".
In recepten zie je verschillende namen voorbijkomen: amandelmeel, gemalen amandelen en amandelpoeder. Ze lijken op elkaar, maar verschillen in fijnheid en soms in vetgehalte. Het verschil met amandelpoeder lees je in amandelmeel vs amandelpoeder.
Amandelmeel is geen nieuwe uitvinding. In klassiekers als amandelspijs, bitterkoekjes en macarons is gemalen amandel al eeuwen het hoofdingrediënt. Nieuw is vooral dat mensen het ook gebruiken in plaats van bloem, voor cake, brood en pannenkoeken.
Hoe wordt amandelmeel gemaakt?
De basis is simpel: amandelen worden gemalen tot een fijn meel. Voor de lichte variant worden de amandelen eerst geblancheerd. Ze gaan kort in heet water, waarna het bruine velletje eraf gaat. Daarna worden ze gedroogd en gemalen.
Het malen luistert nauw. Amandelen zitten vol vet. Maal je te lang of te warm, dan komen de oliën vrij en krijg je amandelpasta in plaats van meel. Daarom is fabrieksmatig gemalen amandelmeel meestal fijner en droger dan wat je thuis in een keukenmachine maakt. Wil je het toch zelf proberen, lees dan amandelmeel zelf maken.
Geblancheerd of met vel: wat is het verschil?
Er zijn twee hoofdsoorten. Volgens de Amerikaanse meelproducent Bob's Red Mill is geblancheerd amandelmeel (zonder vel) lichter van kleur en fijner. Ongeblancheerd amandelmeel, met vel, is donkerder, grover en smaakt meer naar noot. In het Engels heet die grovere variant vaak "almond meal".
| Kenmerk | Geblancheerd (zonder vel) | Met vel |
|---|---|---|
| Kleur | Licht, bijna crèmekleurig | Beige met bruine spikkels |
| Structuur | Fijn | Grover |
| Smaak | Mild | Nootachtiger |
| Mooi voor | Macarons, cake, spijs, fijn deeg | Koekjes, crackers, brood, kruimeldeeg |
In de meeste recepten kun je ze uitwisselen. Alleen bij fijn gebak zoals macarons of een luchtige cake merk je het verschil duidelijk. Let op: gemalen amandelen uit de bakafdeling van de supermarkt zijn vaak grover en soms met vel.
Volvet of ontvet amandelmeel
Naast de kleur is het vetgehalte het belangrijkste verschil. Volvet amandelmeel bevat al het vet van de amandel. Volvet amandelmeel van 100% amandelen bevat bijvoorbeeld 56 g vet per 100 g. Dit is het meel dat de meeste recepten bedoelen.
Gedeeltelijk ontvet amandelmeel ontstaat nadat er amandelolie uit de amandelen is geperst. Het bevat veel minder vet, in de orde van 10 tot 20 g per 100 g afhankelijk van het merk, en meer eiwit. Het is droger en zuigt meer vocht op. Gebruik je het in een recept voor volvet meel, dan wordt je baksel snel droog en kruimelig.
Tip: kijk altijd naar het vetgehalte op het etiket. Staat er ruim 50 g vet per 100 g, dan heb je volvet amandelmeel. Ligt het rond of onder de 20 g, dan is het ontvet. Meer uitleg vind je in ontvet amandelmeel.
Hoe smaakt amandelmeel?
Mild, licht zoet en zacht nootachtig. In een cake of koek proef je een subtiele amandeltoon, geen uitgesproken marsepeinsmaak zoals je die van amandelaroma kent. Daardoor past het in zoet én hartig.
Door het vet voelt gebak smeuïg en vochtig aan. Fijn gemalen amandelmeel geeft een zachtere structuur dan grof gemalen.
Waarvoor gebruik je amandelmeel?
Amandelmeel is breder inzetbaar dan veel mensen denken. Een paar voorbeelden:
- Cake en muffins: denk aan een smeuïge amandelcake of aardbeimuffins.
- Koekjes: amandelkoekjes, speculaas en kruidnoten.
- Ontbijt: pannenkoeken en wafels.
- Brood en hartig: broodjes, crackers, pizzabodem en wraps, vaak met psylliumvezels voor extra binding.
- Paneren: kipnuggets of schnitzel met een krokant laagje amandelmeel in plaats van paneermeel.
- Klassiekers: amandelspijs en macarons, waar amandelmeel altijd al de basis was.
Omdat er geen gluten in zitten, zorgen eieren voor de binding. Je kunt bloem daarom niet zomaar één op één vervangen, zeker niet in een gistrecept. Hoe je bloem wel vervangt, lees je in bloem vervangen door amandelmeel.
Amandelmeel vs tarwebloem in het kort
Naast tarwebloem valt vooral op hoeveel vezels en eiwit amandelmeel bevat, en hoe weinig koolhydraten.
| Per 100 g | Amandelmeel | Tarwebloem |
|---|---|---|
| Energie | 633 kcal | ca. 340 tot 350 kcal |
| Vet | 56 g (waarvan verzadigd 5,5 g) | 1 tot 1,5 g |
| Koolhydraten | 4,9 g | ca. 70 tot 72 g |
| Vezels | 14 g | ca. 3 tot 4 g |
| Eiwit | 26 g | ca. 10 g |
| Gluten | Nee | Ja |
Amandelmeel: volvet, 100% amandelen. Tarwebloem: orde van grootte volgens NEVO en etiketten.
Het eerlijke verhaal: amandelmeel bevat bijna twee keer zoveel calorieën per 100 g, omdat er veel vet in zit. Het grootste deel daarvan is onverzadigd vet. Het is ook duurder dan bloem en vraagt een iets andere baktechniek. Alle verschillen op een rij vind je in amandelmeel vs tarwebloem.
Amandelmeel, kokosmeel of een mix?
Amandelmeel wordt vaak in één adem genoemd met kokosmeel. Beide zijn glutenvrij en bevatten weinig koolhydraten, maar ze gedragen zich heel anders. Kokosmeel zuigt veel meer vocht op. Je vervangt het daarom niet één op één: de vuistregel is 1 deel kokosmeel voor 3 tot 4 delen amandelmeel, plus een extra ei of wat extra vocht.
Amandelmeel is de makkelijkste van de twee om mee te beginnen. Het is vergevingsgezinder, geeft een smeuïger resultaat en smaakt neutraler. Kokosmeel gebruik je vooral als aanvulling, bijvoorbeeld een kleine hoeveelheid in pannenkoeken of brood voor extra stevigheid. De verschillen staan op een rij in amandelmeel vs kokosmeel.
Hoeveel amandelmeel gebruik je?
Recepten met amandelmeel vragen vaak meer meel dan je zou verwachten. Een paar richtlijnen:
| Recept | Amandelmeel per keer |
|---|---|
| Cake | ca. 200 g |
| Koekjes (een bakplaat) | ca. 180 g |
| Pannenkoeken | ca. 100 g |
Een zakje van 200 g uit de supermarkt is dus vaak in één recept op. Weeg amandelmeel bij voorkeur af op een keukenweegschaal. Het is licht en luchtig, dus met lepels of maatbekers zit je er snel naast.
Bakken met amandelmeel: drie dingen om te weten
- Zet de oven lager. Door vet en eiwit kleurt amandelmeel sneller bruin. Bak 10 tot 20 graden lager dan je bij bloem zou doen en dek af met aluminiumfolie als de bovenkant te snel kleurt.
- Laat afkoelen voor je snijdt. Gebak met amandelmeel is warm nog zacht en wordt steviger tijdens het afkoelen.
- Eieren zijn je binding. Bij brood helpen psylliumvezels om een luchtige, snijdbare structuur te krijgen.
Meer tips vind je in bakken met amandelmeel.
Voor wie is amandelmeel interessant?
Amandelmeel is in de eerste plaats gewoon lekker om mee te bakken. Daarnaast is het extra handig als je glutenvrij eet, als je minder koolhydraten wilt eten of als je meer vezels en eiwit in je gebak wilt. Bak je zonder geraffineerde suiker, dan combineert de milde smaak goed met erythritol.
Voor één groep is het geen optie: mensen met een allergie voor amandelen of noten. Lees meer over de voor en nadelen in is amandelmeel gezond.
Amandelmeel bewaren
Door het vele onverzadigde vet kan amandelmeel ranzig worden. Bewaar het goed afgesloten, koel en donker. Een geopende zak gaat langer mee in de koelkast of vriezer. In de vriezer blijft het tot ongeveer een jaar goed. Laat het dan op kamertemperatuur komen voor gebruik.
Twijfel je? Ruik eraan. Ruikt het bitter of naar verf, dan is het ranzig en gooi je het weg. Zie ook amandelmeel bewaren.
Waar koop je amandelmeel?
Amandelmeel ligt in de meeste supermarkten, zoals Albert Heijn, Jumbo en Lidl, meestal in zakjes van 200 g. Ook drogisterijen en natuurwinkels verkopen het, vaak als biologische variant. Per 100 g betaal je in de winkel ongeveer €1,65 tot €3,50.
Bak je regelmatig, dan loont een grotere verpakking. Na onderzoek naar prijs, kwaliteit, levering en klanttevredenheid kwamen wij uit bij lisakookt.nl. Waar je op let en hoe de prijzen zich verhouden, lees je in de koopgids voor amandelmeel.
